{"organism":"Page","children":[{"organism":"Container.Raw","children":[{"organism":"Metadata","model":{"title":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom","text":"\u003Cp\u003EDe luchtvaart zoekt naar duurzame alternatieven. Biobrandstoffen, groene waterstof, elektrisch vliegen... het ei van Columbus heeft zich tot dusver niet aangediend. Rond het jaar 2000 dacht het Duitse bedrijf Cargolifter dé oplossing te hebben gevonden voor de vergroening van het luchttransport: de comeback van het luchtschip! \u003C/p\u003E\r\n","links":[{"name":"Lees over de zeppelin van nu en later","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen.html"}],"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/metadata.shellimg.png/1783591383606/netherlands-venster2606-zeppelin-rotterdam-171340-adobefirefly-169.png","alt":"Computer rendering van een zepppelin boven het centrum van Rotterdam (Beeld gegenereerd met AI (Adobe Firefly))","width":3708,"height":2086},"date":"2026-07-16T11:42:00.000Z","tags":[{"name":"Innovatie","value":"shell:netherlands/innovatie"}]},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/metadata"},{"organism":"ContentOwner","model":{},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/contentowner"},{"organism":"Container.Header","children":[{"organism":"Container.Raw","ref":"https://www.shell.nl/about-us/_jcr_content/root/header/inherited.model.json","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/header/inherited","model":{}},{"organism":"Breadcrumb","model":{"links":[{"name":"Home","value":"https://www.shell.nl/"},{"name":"Over ons","value":"https://www.shell.nl/over-ons.html"},{"name":"Nieuws","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws.html"},{"name":"Shell Venster 2026","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026.html"},{"name":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen.html"}]},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/header/breadcrumb"}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/header","model":{}},{"organism":"Container.Main","children":[{"organism":"Container.Section","children":[{"organism":"PageHeader.Date","color":"inherited","model":{"title":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom","text":"\u003Cp\u003EDe luchtvaart zoekt naar duurzame alternatieven. Biobrandstoffen, groene waterstof, elektrisch vliegen... het ei van Columbus heeft zich tot dusver niet aangediend. Rond het jaar 2000 dacht het Duitse bedrijf Cargolifter dé oplossing te hebben gevonden voor de vergroening van het luchttransport: de comeback van het luchtschip! \u003C/p\u003E\r\n","image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/page_header.shellimg.png/1783589485861/netherlands-venster2606-zeppelin-rotterdam-171340-adobefirefly-166.png","alt":"Computer rendering van een zepppelin boven het centrum van Rotterdam (Beeld gegenereerd met AI (Adobe Firefly))","width":3708,"height":1391},"date":"2026-07-16T11:42:00.000Z"},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/page_header"},{"organism":"Author.Info","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/author","model":{"text":"\u003Cp\u003E\u003Cb\u003ETekst:\u003C/b\u003E Fanta Voogd. \u003Cb\u003EBeeld:\u003C/b\u003E Adobe Firefly (AI), U.S. Naval History and Heritage Command, Tropical Islands Resort, ANP/EPA Photo/Ralf Hirschberger, Enzka Kinnunen\u003C/p\u003E\r\n","links":[{}],"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/author.shellimg.png/1783595918852/netherlands-venster2606-zeppelin-rotterdam-171340-adobefirefly-169.png","alt":"Computer rendering van een zepppelin boven het centrum van Rotterdam (Beeld gegenereerd met AI (Adobe Firefly))","width":3708,"height":2086}}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"PromoSimple.Text","color":"brand1-solid","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple/text_919079526","model":{"title":"In dit verhaal:","links":[{"name":"De glorietijd van de zeppelin: juli 1900 - mei 1937","value":"#glorietijd","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Luchtschepen in Nederland: 1998 - 2007","value":"#nederland","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Het Duitse Cargolifter zorgde rond 2000 voor de meest opzienbarende zeppelin-herrijzenis","value":"#cargolifter","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Waarom ging het mis met Cargolifter?","value":"#waarom-het-misging","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Het charisma van initiatiefnemer Carl-Heinrich von Gablenz, de kleinzoon van Graf von Zeppelin","value":"#gablenz","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"De leiding en de ingenieurs van Cargolifter leefden in een zeepbel","value":"#zeepbel","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Proefmodel Joey was ongeschikt voor een echte test","value":"#joey","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Toch wil het Britse Hybrid Air Vehicles het luchtschip nieuw leven inblazen","value":"#hav","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"},{"name":"Wel een succes? Het Finse Kelluu maakt onbemande NAVO-observatiezeppelins","value":"#kelluu","icon":"/content/dam/shell/icons/global/navigation/arrow-down-circle.svg"}]}},{"organism":"PromoSimple.Text","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple/text","model":{"text":"\u003Cp\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"glorietijd\"\u003E\u003C/a\u003EEen wonder van Duitse ingenieurskunst zou ervoor zorgen dat een vloot van 200 vrachtzeppelins, met elk een lengte van 260 meter, over het luchtruim zou heersen. Althans, dat was het plan\u003C/b\u003E begin deze eeuw. Het liep anders, maar toch is er anno 2026 een nieuwe plek voor luchtschepen — aan de NAVO-noordgrens. Daarover straks meer.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EDe glorietijd van de zeppelin begon met de eerste vlucht op 2 juli 1900\u003C/b\u003E in het Zuid-Duitse Friedrichshafen en eindigde op 6 mei 1937 aan de Amerikaanse oostkust met de \u003Cb\u003EHindenburg-ramp\u003C/b\u003E. Sindsdien werd de zeppelin hooguit ingezet voor reclame of een enkel plezierreisje en vormt hij een dorre tak aan de stamboom van de luchtvaartevolutie.\u003C/p\u003E\r\n\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"nederland\"\u003E\u003C/a\u003ELuchtschepen uit Nederland\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003ERond de eeuwwisseling hebben verschillende ondernemingen geprobeerd daaraan een nieuwe levensvatbare spruit te enten. \u003Cb\u003EIn 1998 richtte de Brit Ian Alexander in Nederland Rigid Airship Design op\u003C/b\u003E. Hij kreeg steun van Stork, Fokker en de TU Delft, maar na drie vruchteloze jaren ging de luchtschipontwikkelaar failliet.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EAerwin Technologies uit Katwijk organiseerde toeristische zeppelintrips (2007)\u003C/b\u003E, maar onderging hetzelfde lot. Onderzoekers aan Purdue University in de Amerikaanse staat Indiana presenteerden in 2005 hun plan voor een onbemand luchtschip dat binnen vijf jaar op twintig kilometer hoogte zou moeten vliegen. Van het plan werd nooit meer iets vernomen. Hetzelfde geldt voor het Franse Winddream One-project (2007), een zeppelin die op zonne-energie de Atlantische Oceaan zou oversteken.\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":8,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple","model":{}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"PromoSimple","color":"brand1-subtle","model":{"title":"Plantaardig alternatief in de luchtvaart","text":"\u003Cp\u003EWaar pioniers als Cargolifter rond de eeuwwisseling heil zochten in een compleet nieuw transportsysteem om de luchtvaart groener te maken, kiest de luchtvaartsector momenteel de weg van de geleidelijke verduurzaming van de brandstof. Sustainable Aviation Fuel (SAF) is daarmee het sleutelwoord.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EDe EU voerde begin vorig jaar de ReFuelEU Aviation-regeling in. Die verplicht vliegtuigen op grote Europese luchthavens om minimaal 2% SAF te tanken. Deze bijmengverplichting wil de EU stapsgewijs optrekken naar 70% in 2050. Op de Energy Transition Campus Amsterdam (ETCA) werkt Shell aan een manier om de productie van SAF efficiënter en misschien ook goedkoper te maken.\u003C/p\u003E\r\n","links":[{"name":"Lees over SAF-testunit Amsterdam","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026/bij-shell-in-amsterdam-wordt-saf-verder-uitgedokterd.html"}],"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/simple_481553599/promo.shellimg.jpeg/1783591649723/netherlands-venster2603-saf-etca-090326jb2911-jiribuller-169.jpeg","alt":"Ali Soula, senior onderzoeksmedewerker Reactortesten, bij de SAF-testopstelling op de ETCA (Foto: Jiri Büller)","width":3000,"height":1688}},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_481553599/promo"}],"colspan":4,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_481553599","model":{}},{"organism":"StandaloneAsset","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/standalone_asset","model":{"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/standalone_asset.shellimg.jpeg/1783591048599/netherlands-venster2606-ussmacon-nyc-nh-43901-usn-history-and-heritage-command-169.jpeg","caption":"Het luchtschip USS Macon (ZRS-5) boven New York, zomer 1933","alt":"Het luchtschip USS Macon (ZRS-5) boven New York, zomer 1933 (Foto: U.S. Naval History and Heritage Command)","width":3708,"height":2086}}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"PromoSimple.Text","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_364649514/text","model":{"text":"\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"cargolifter\"\u003E\u003C/a\u003ECargolifter\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EDe meest opzienbarende zeppelin-herrijzenis kwam van Cargolifter uit het Duitse Wiesbaden. \u003C/b\u003EHet bedrijf werd in 1996 opgericht door de adellijke ondernemer Carl-Heinrich Freiherr von Gablenz, kleinzoon van de Duitse luchtvaartpionier Carl August von Gablenz. Cargolifter zag toekomst in de wedergeboorte van het luchtschip voor het vrachtvervoer. De 260 meter lange CL-160 — het grootste luchtschip ter wereld ooit — zou tot 160 ton vracht over grote afstanden moeten transporteren. \u003Cb\u003EEen zuinig en milieuvriendelijk alternatief voor vliegtuigtransport en sneller dan een schip of vrachtwagen.\u003C/b\u003E\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EOp 18 oktober 1999 vond de eerste proefvlucht plaats met Joey\u003C/b\u003E, een klein met helium gevuld testmodel. Het bedrijf bereikte het toppunt van zijn roem in november 2000 met de opening van de Cargolifter-zeppelinhangar op een oud militair vliegveld ten zuiden van Berlijn. Met een lengte van 360 meter, een breedte van 220 meter en een hoogte van 107 meter geldt de hal ook nu nog als de grootste zelfdragende constructies ter wereld. \u003Cb\u003EDe beursgang bracht 300 miljoen euro op, voornamelijk opgehoest door enthousiaste kleine beleggers.\u003C/b\u003E\u003C/p\u003E\r\n\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"waarom-het-misging\"\u003E\u003C/a\u003EZwemparadijs\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003EDe gedroomde CL-160 zou er echter nooit komen. \u003Cb\u003EIn 2002 — Cargolifter had inmiddels 495 mensen in dienst — bleek het bedrijf niet langer aan zijn betalingsverplichtingen te kunnen voldoen\u003C/b\u003E. Hoewel de luchtschipfabrikant in de loop der jaren een kapitaal van 350 miljoen euro had vergaard, was naar schatting nog eens 370 miljoen euro nodig geweest om de CL-160 in productie te nemen. \u003Cb\u003EDe enorme hangar biedt sinds 2004 onderdak aan het zwemparadijs Tropical Islands.\u003C/b\u003E\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EDe Duitse econoom Philipp Hermanns is in 2012 gepromoveerd op een casestudy naar de \u003Ci\u003EAufstieg und Fall\u003C/i\u003E van Cargolifter. Hermanns presenteert het als schoolvoorbeeld van wat in de psychologie, maar ook in organisatiekunde, hybris wordt genoemd. Het oud-Griekse woord \u003Ci\u003Ehybris\u003C/i\u003E (hoogmoed) staat voor het fenomeen dat \u003Cb\u003Eeen bedrijf ten onder gaat aan zelfoverschatting van de leiding\u003C/b\u003E. Hermanns beschrijft in detail hoe bij Cargolifter verschillende factoren elkaar versterkten, waardoor de leiding het zicht op de werkelijkheid verloor.\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":8,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_364649514","model":{}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"Quote","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1909188650/quote","model":{"title":"Lengte 360 meter, breedte 220 meter, hoogte 107 meter","text":"\u003Cp\u003EDe Cargolifter-hal is ook nu nog de grootste zelfdragende constructie ter wereld\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":4,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1909188650","model":{}},{"organism":"StandaloneAsset","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop","model":{"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop.shellimg.jpeg/1783591112365/netherlands-venster2606-tropical-islands-tropical-islands-resort-169.jpeg","caption":"Zwemparadijs Tropical Islands bij Berlijn, in de voormalige hangar van Cargolifter","alt":"Zwemparadijs Tropical Islands bij Berlijn, in de voormalige hangar van Cargolifter (Foto: Tropical Islands Resort)","width":3708,"height":2085}}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"PromoSimple.Text","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_176455337/text","model":{"text":"\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"gablenz\"\u003E\u003C/a\u003EDie Welt\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EAl snel na de oprichting zwol de media-aandacht aan\u003C/b\u003E, te beginnen met een jubelend artikel in de populaire krant Bild am Sonntag op 16 februari 1997. Ook serieuzere kranten berichtten gretig over het innovatieve bedrijf, vaak met een gedramatiseerde schets van het toekomstige luchtschip “in wiens heliumbuik de kathedraal van Canterbury totaal zou verdwijnen” (Westfalenpost). Die Welt voorzag dat Cargolifter het goederenvervoer in de eenentwintigste eeuw zou veranderen.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003ECargolifter wakkerde de berichtgeving aan met handige promotie, waarbij het bedrijf zijn innovatieve karakter onderstreepte met de optimale inzet van de nieuwe mogelijkheden van internet. \u003C/b\u003EWat ook hielp was het charisma van initiatiefnemer en woordvoerder \u003Cb\u003ECarl-Heinrich von Gablenz\u003C/b\u003E, dat nog eens werd versterkt door zijn beroemde grootvader en de voor de hand liggende vergelijking met die eerdere luchtschipedelman, Graf von Zeppelin. De gigantische zeppelinhangar en het bezoekerscentrum trokken in ruim twee jaar tijd 400 duizend bezoekers, onder wie een enthousiaste bondskanselier Gerhard Schröder.\u003C/p\u003E\r\n\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"zeepbel\"\u003E\u003C/a\u003EZeepbel\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003EVolgens onderzoeker Hermanns had Cargolifter alle kenmerken van wat in de vakliteratuur een \u003Ci\u003Ecelebrity firm\u003C/i\u003E heet en zulke bedrijven zijn bevattelijker voor de gevaren van hybris. Aan de hand van interviews met de voormalige directie en ingenieurs van Cargolifter legt Hermanns die dynamiek bloot.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EDe top heeft gedurende het zesjarige bestaan consequent de organisatorische en technische vermogens van de onderneming overschat. \u003C/b\u003EDe beantwoording van een aantal fundamentele technische vraagstukken schoof men voor zich uit.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EZo hadden\u003Cb\u003E de ingenieurs nog geen oplossing voor het ballastprobleem van een heliumzeppelin\u003C/b\u003E. Een luchtvrachtschip dat na een lange reis zijn eindbestemming bereikt, heeft de ballast van een volle brandstoftank verbruikt en wil omhoog in plaats van omlaag. Hetzelfde geldt voor een zeppelin die net zijn lading heeft gelost. Helium is te duur om dan maar telkens wat van het gas te laten ontsnappen. \u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":8,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_176455337","model":{}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"Quote","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_977579496/quote_copy","model":{"title":"Westfalenpost, 1997","text":"\u003Cp\u003E\"Een luchtschip in wiens heliumbuik de kathedraal van Canterbury totaal zou verwijden\"\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":4,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_977579496","model":{}},{"organism":"StandaloneAsset","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop_1720512918","model":{"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop_1720512918.shellimg.jpeg/1783603242165/netherlands-venster2606-cargolifter-joey-300664787anp-169-hires.jpeg","caption":"Luchtschip Joey van Cargolifter in de hangar bij Berlijn, 24 september 2001","alt":"Luchtschip Joey van Cargolifter in de hangar bij Berlijn, 24 september 2001 (Foto: ANP/EPA Photo/Ralf Hirschberger)","width":3708,"height":2085}}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"PromoSimple.Text","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1012857278/text","model":{"text":"\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003E\u003Ca id=\"joey\"\u003E\u003C/a\u003EJoey ongeschikt\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003E\u003Cb\u003EHet proefmodel Joey leek weinig op de toekomstige CL-160. Het was daarmee ongeschikt om testgegevens te verzamelen die de ontwikkeling van het grote luchtschip dichterbij had moeten brengen.\u003C/b\u003E Een van de Cargolifter-ingenieurs typeerde Joey naderhand als een ‘zak met gaten’. Het heersende motto was volgens een andere geïnterviewde \u003Ci\u003EWird schon, wird schon\u003C/i\u003E (‘dat komt nog wel’). De aanhoudende positieve respons had de initiatiefnemers een gevoel van onkwetsbaarheid bezorgd, waardoor het management externe kritiek domweg negeerde.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EMet wijsheid achteraf is het blinde enthousiasme over Cargolifter makkelijk te begrijpen.\u003Cb\u003E In de jaren negentig was de blijdschap over de Duitse eenwording omgeslagen in teleurstelling.\u003C/b\u003E Staatkundig bleek de eenheid gemakkelijker te verwezenlijken dan in de Duitse harten en portemonnees. \u003Cb\u003EHet land had behoefte aan optimisme.\u003C/b\u003E\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EWat is er dan mooier en geruststellender dan een even indrukwekkende als milieuvriendelijke innovatie? Die ook nog eens teruggrijpt op een beproefde techniek, stammend uit een tijd dat de Duitse onschuld nog min of meer intact was? En als je die nieuwe toekomst dan eens kunt laten beginnen in de door werkloosheid geteisterde voormalige DDR?\u003C/p\u003E\r\n\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003EDerde herkansing?\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003EDe Cargolifter was bevattelijk voor de tijdgeest. Maar, er zijn nog steeds plannen die de zeppelin toch opnieuw vleugels kunnen geven. \u003Cb\u003EHet Britse Hybrid Air Vehicles (HAV) kondigt sinds 2012 telkens opnieuw aan binnen een paar jaar zijn Airlander 10-luchtschip in productie te nemen. \u003C/b\u003EMomenteel staat de eerste vlucht met honderd passagiers weer eens ingeroosterd voor 2029.\u003C/p\u003E\r\n\u003Ch2\u003E\u003Cb\u003EFinse NAVO-luchtschepen\u003C/b\u003E\u003C/h2\u003E\r\n\u003Cp\u003EEen kansrijke poging komt van de Finse firma Kelluu (Fins voor 'het zweeft'). \u003Cb\u003EKelluu maakt een twaalf meter lang, onbemand heliumluchtschip. Het militaire toestel moet het gat dichten tussen drones en satellieten \u003C/b\u003Een kan worden ingezet voor verkenning, het verzamelen van inlichtingen en het bewaken van de ruim 1300 kilometer lange grens met Rusland.\u003C/p\u003E\r\n\u003Cp\u003EIn juni werd het Finse luchtschip ingezet tijdens een NAVO-oefening in Finland. Kelluu denkt een belangrijke rol te kunnen spelen in de verdediging van de oostflank van het militaire bondgenootschap, maar ook op het vlak van natuurbescherming. Zo kan de Finse zeppelin in een vroeg stadium een natuurbrand ontdekken. \u003Cb\u003EIn twee opzichten sluit het project daarmee aan op de noden van deze tijd.\u003C/b\u003E\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":8,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1012857278","model":{}},{"organism":"Container","children":[{"organism":"Quote","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1576432026/quote_copy_copy","model":{"title":"In de jaren 90 was de blijdschap over de Duitse eenwording omgeslaten in teleurstelling","text":"\u003Cp\u003EWat is er mooier dan een milieuvriendelijke innovatie?\u003C/p\u003E\r\n"}}],"colspan":4,"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/simple_1576432026","model":{}},{"organism":"StandaloneAsset","color":"inherited","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop_1454056537","model":{"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/main/section/standalone_asset_cop_1454056537.shellimg.jpeg/1783591290966/netherlands-venster2606-kelluu-monitoring-over-joensuu-enzka-kinnunen-169.jpeg","caption":"De Finse militaire observatiezeppelin Kelluu boven de stad Joensuu, 9 augustus 2024","alt":"De Finse militaire observatiezeppelin Kelluu boven de stad Joensuu, 9 augustus 2024 (Foto: Enzka Kinnunen)","width":3708,"height":2086}}}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section","model":{}},{"organism":"Container.Section","color":"brand1-solid","children":[{"organism":"Container.XF","children":[{"organism":"Container.Section","color":"brand1-solid","children":[{"organism":"PromoCard","color":"brand1","model":{"title":"Meer interviews","links":[{"value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/venster/venster---interviews.html"}],"image":{"src":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/_jcr_content/root/section_820370745/promo_copy_202919122.shellimg.jpeg/1734442953221/netherlands-venster2412-microphone-169.jpeg","alt":"A microphone and an interviewer","width":2041,"height":1149}},"colspan":4,"id":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/jcr_content/root/section_820370745/promo_copy_202919122"},{"organism":"PromoCard","color":"brand1","model":{"title":"Meer energietransitie","links":[{"value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/venster/venster-energietransitie.html"}],"image":{"src":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/_jcr_content/root/section_820370745/promo_copy.shellimg.jpeg/1734442615265/netherlands-blauwwind-offshorewind-2022-stuartconway.jpeg","alt":"Energietransitie","width":5464,"height":3074}},"colspan":4,"id":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/jcr_content/root/section_820370745/promo_copy"},{"organism":"PromoCard","color":"brand1","model":{"title":"Meer specials","links":[{"value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/venster/venster-specials.html"}],"image":{"src":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/_jcr_content/root/section_820370745/promo.shellimg.png/1750921128220/netherlands-venster2504-hetgetal400000duizend.png","alt":"Meer specials","width":6000,"height":3375}},"colspan":4,"id":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/jcr_content/root/section_820370745/promo"}],"id":"/content/experience-fragments/shell/amidala/NL/promo-footer-1/nl-venster-general/jcr_content/root/section_820370745","model":{"title":"Meer nieuws uit Shell Venster"}}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section_1942162860/experience_fragment","model":{}}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main/section_1942162860","model":{}}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/main","model":{}},{"organism":"Container.Footer","children":[{"organism":"Breadcrumb.Large","model":{"links":[{"name":"Home","value":"https://www.shell.nl/"},{"name":"Over ons","value":"https://www.shell.nl/over-ons.html"},{"name":"Nieuws","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws.html"},{"name":"Shell Venster 2026","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026.html"},{"name":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen.html"}]},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/footer/breadcrumb"},{"organism":"Container.Raw","ref":"https://www.shell.nl/about-us/_jcr_content/root/footer/inherited.model.json","id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/footer/inherited","model":{}}],"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content/root/footer","model":{}}],"id":"/conf/shell/settings/wcm/templates/base/structure/jcr_content/root","model":{}}],"model":{"title":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom","text":"De luchtvaart zoekt naar duurzame alternatieven. Biobrandstoffen, groene waterstof, elektrisch vliegen... het ei van Columbus heeft zich tot dusver niet aangediend. Rond het jaar 2000 dacht het Duitse bedrijf Cargolifter dé oplossing te hebben gevonden voor de vergroening van het luchttransport: de comeback van het luchtschip! ","date":"2026-07-16T11:42:00.000Z","links":[{"name":"canonical","value":"https://www.shell.nl/over-ons/nieuws/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen.html"},{"name":"hierarchy","value":"nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen"},{"name":"homeTitle","value":"Over ons"},{"name":"homeUrl","value":"https://www.shell.nl/over-ons.html"},{"name":"locale","value":"nl-NL"},{"name":"title","value":"Geschiedenis van de toekomst: de zeppelin en de duurzame droom | Over ons"},{"name":"textDirection","value":"ltr"},{"name":"template","value":"base"},{"name":"contentPath","value":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen"},{"name":"externalDisclaimerText","value":"Juridische Disclaimer Shell plc\r\n\r\nU verlaat nu de website van Shell in Nederland.\r\n\r\nDe link die u hebt geselecteerd verwijst naar een website die niet is gecontroleerd door Shell plc of een lid van de Shell Group. De informatie en het materiaal op de gekoppelde website worden op geen enkele manier door Shell plc, noch enig ander lid van de Shell Group bevestigd, aangenomen, gecertificeerd of op enige andere manier gevalideerd. Hieronder vallen de sponsor van de website en eventueel beleid en eventuele activiteiten en diensten die op de website worden aangeboden, door enige adverteerder op de website of die aan de website is verbonden.\r\n\r\nBedankt voor uw bezoek aan de website van Shell in Nederland."},{"name":"themeMode"},{"name":"lastModified","value":"2026-07-16T11:43:27.486Z"},{"name":"themeName","value":"base"},{"name":"themePath","value":"/etc.clientlibs/amidala/clientlibs/theme-base"},{"name":"themeCss","value":"/etc.clientlibs/amidala/clientlibs/theme-base.ACSHASHb291465fc8d3c7bcefde74d34044b698.css"}],"tags":[{"name":"Innovatie","value":"shell:netherlands/innovatie"}],"image":{"src":"https://www.shell.nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/_jcr_content/root/metadata.shellimg.png/1783591383606/netherlands-venster2606-zeppelin-rotterdam-171340-adobefirefly-169.png","alt":"Computer rendering van een zepppelin boven het centrum van Rotterdam (Beeld gegenereerd met AI (Adobe Firefly))","width":3708,"height":2086}},"id":"/content/shell/countries/netherland/nl_nl/about-us/news/shell-venster-2026/zeppelin-en-duurzaam-dromen/jcr_content"}