Vier trends voor de energietoekomst van de Europese industrie
In juli 2031 bereikt, als alles goed gaat, een Europese ruimtesonde de planeet Jupiter. Na een stille reis van acht jaar zal Jupiter Icy Moons Explorer (Juice) drie van de grootste manen van de gasreus onderzoeken op tekenen van leven1. Voor deze missie moesten wetenschappers al een decennium geleden beginnen met plannen, verschillende scenario’s doorlopen en zich voorbereiden op uitdagingen.
Gepubliceerd op: 27 Nov. 2025. Tekst: Shell Energy. Beeld: Stuart Conway, Shell plc, Adobe Firefly, GettyImages.
Op vergelijkbare wijze staan beslissers in de Europese industrie – van productiebedrijven tot datacenters – voor de complexe taak om de energietoekomst van hun organisaties vorm te geven. Ze moeten prestaties verbeteren (efficiëntie verhogen, kosten verlagen), toeleveringsketens robuuster maken en tegelijkertijd hun bedrijven verduurzamen. Dit alles gebeurt tegen de achtergrond van een stijgende energievraag en geopolitieke onzekerheid.
Net als een ruimtereis is ook de energiezekerheid voor Europese bedrijven er een met veel variabelen. Shell ontwikkelt hiervoor al meer dan 50 jaar een reeks energiescenario’s. De scenario’s voor Energiezekerheid 2025 zijn gebaseerd op gedegen modelleringen en deskundige beoordelingen. Ze houden rekening met technologische, geopolitieke en economische veranderingen. De scenario’s zijn geen voorspellingen of uitspraken over Shells bedrijfsstrategie, maar bedoeld als planningsinstrument voor leidinggevenden en beleidsmakers.
Surge, Archipelagos en Horizon
In het rapport “The 2025 Energy Security Scenarios: Energy and Artificial Intelligence” onderzoekt Shell drie mogelijke toekomstscenario’s, die de namen Surge, Archipelagos en Horizon hebben meegekregen.
Surge is een scenario met snelle productiviteitsgroei, mogelijk gemaakt door nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) en economische expansie, met een sterk stijgende energiebehoefte en gedecentraliseerde, technologiegedreven systemen.
Archipelagos toont een gefragmenteerde wereld met verhoogde geopolitieke spanningen en nationale zelfvoorziening, een tragere en ongelijkmatige energietransitie en de nadruk op leveringszekerheid.
Horizon is een scenario waarin, door wereldwijde samenwerking en politieke wil, tegen 2050 netto-nuluitstoot wordt bereikt en de opwarming van de aarde tegen het jaar 2100 wordt beperkt tot 1,5°C (ten opzichte van het pre-industriële niveau).
Maar wat betekent dit concreet voor de industriële sectoren in Europa?
Vier centrale energietrends kunnen bedrijven helpen bij hun strategische planning:
- Gas blijft essentieel;
- Gedecentraliseerde systemen en modulaire elektrificatie verhogen de efficiëntie;
- AI en digitalisering om energiekosten onder controle te houden;
- Batterijopslag en eigen energieopwekking verhogen de veerkracht en verlagen de kosten.
Hieronder meer over deze vier trends.
Wat is Shell Energy?
Dit verhaal is geschreven door het team van Shell Energy. Ook in Nederland is Shell Energy actief. Ze levert aardgas, stroom, emissiecertificaten en advies aan bedrijven. Shell Energy ziet zich als partner voor bedrijven in de energietransitie.
Gas blijft essentieel
Hoewel het energiesysteem steeds meer op hernieuwbare bronnen wordt afgestemd, blijven aardgas (inclusief LNG) en biogas/biomethaan cruciaal om aan de energiebehoefte te voldoen – vooral voor energie-intensieve industrieën. Zolang er nog niet genoeg flexibiliteit is om aan de vraag naar energie te voldoen, zoals onder meer met energieopslag in grote batterijen, blijft gas nodig om de Nederlandse elektriciteitsmarkt in balans te houden. Gascentrales kunnen relatief snel aan- en uitgezet worden. Vergeleken met andere fossiele grondstoffen, zoals steenkool, is gas bovendien veel koolstofarmer. Gas biedt flexibele energie op grote schaal.
In alle drie genoemde Shell-scenario’s wordt een aanzienlijke stijging van de vraag naar LNG in de nabije toekomst voorspeld, tot wel 550 miljoen ton per jaar (mtpa) tegen 2030. In het Surge-scenario zou het LNG-aanbod vanaf 2040 zelfs 700 miljoen ton per jaar kunnen bereiken.2
“LNG is een essentieel onderdeel van de energievoorziening in Nederland”, zegt Bert Coelingh, country manager B2B Netherlands bij Shell Energy, “vooral sinds de sluiting van het Groningen-gasveld en het proberen los te komen van Russisch gas.”
De Shell-scenario’s voor Energiezekerheid 2025 laten ook zien dat het gebruik van biobrandstoffen waarschijnlijk verder zal toenemen. Momenteel vormen biobrandstoffen ongeveer 4% van de wereldwijde markt voor vloeibare brandstoffen8. Dit aandeel zou tegen 2050 kunnen verdrievoudigen – vooral als de conversietechnologieën zich blijven ontwikkelen, zoals de scenario’s suggereren.2 Voorspellingen van het Internationaal Energieagentschap (IEA) wijzen er eveneens op dat de vraag tussen 2023 en 2028 zal stijgen tot 38 miljard liter, wat neerkomt op een groei van bijna 30% ten opzichte van de afgelopen twee perioden van elk vijf jaar.3
Grafiek 1 uitgelegd in tekst
Grafiek 1 uitgelegd in tekst
Grafiek 1 laat het verloop zien van de wereldwijde (aard)gasverbruik tussen 2010 en 2060, in miljarden kubieke meter (billion cubic metres; BCM) per jaar. De getallen in deze uitleg zijn die bij benadering, afgeleid uit de grafiek.
In 2010 was het gasverbruik circa 3.000 miljard m3 per jaar. Dat is tot 2025 opgelopen tot circa 4.100 miljard m3 per jaar.
Volgens het Surge-scenario (paarse lijn) loopt het gasverbruik nog verder op naar circa 4.600 miljard m3 per jaar in 2040, om daarna te dalen naar circa 3.400 miljard m3 per jaar in 2060.
Volgens het Archipelagos-scenario (bruinrode lijn) blijft het gasverbruik eerst nog gelijk, maar zal de daling na 2030 inzetten. In 2060 zal het wereldwijde verbruik volgens dit scenario iets meer dan 3.000 miljard m3 zijn.
Volgens het Horizon-scenario (blauwgroene lijn) gaat de wereldwijde aardgasverbruik al vanaf 2027 naar beneden, om in 2060 op circa 1.200 miljard m3 uit te komen.
Gedecentraliseerde systemen en modulaire elektrificatie
Met de vooruitgang in digitale technologieën en kunstmatige intelligentie versnelt de verschuiving van klassieke, gecentraliseerde energiesystemen naar efficiënte, gedecentraliseerde energie-infrastructuur met een lage uitstoot. Hier voorziet bijvoorbeeld het Surge-scenario in. Hernieuwbare energiebronnen hebben hier de voorkeur, aangevuld met energieopslag in batterijen op netwerkschaal.
Alle drie de scenario’s gaan ervan uit dat elektrificatie een centrale rol speelt bij het bereiken van de wereldwijde netto-nuldoelstelling tegen 2050. In het Archipelagos-scenario groeit de vraag naar elektriciteit elke tien jaar met meer dan 5%, terwijl de voorspelde stijging in Surge en Horizon 10% bedraagt. Dit is een duidelijke toename ten opzichte van de eerdere trend van ongeveer 2% per decennium.
Ook zouden grootschalige zonne-energieprojecten op nationaal of regionaal niveau kunnen worden uitgerold, waarbij overheden de voorkeur kunnen geven aan modulaire technologieën met lokale energieopwekking. Zo kan hun afhankelijkheid van de wispelturige wereldmarkt worden verminderd.
“Onze klanten vragen in toenemende mate om energie uit betrouwbare, flexibele en hernieuwbare bronnen, waarbij de herkomst van de energie aantoonbaar is,” vertelt Bert Coelingh van Shell Energy. “Wij zien dit als een stimulans voor decentrale, modulaire oplossingen. Die bieden voorzieningszekerheid en helpen bij het meetbaar halen van de verduurzamingsdoelstellingen. Denk aan lokale zonneparken, windparken of batterijopslag. Dat geeft onze aanpak voor het ontwerpen en leveren van energieoplossingen die hierbij aansluiten echt een impuls.”
Grafiek 2 uitgelegd in tekst
Grafiek 2 uitgelegd in tekst
In grafiek 2 wordt de wereldwijde primaire energiebehoefte per jaar weergegeven, in exajoules. Eén exajoule (EJ) staat gelijk aan 277,8 terawatt/uur (TWh).
De grafiek laat eerst het historisch beeld zien, in twee staafdiagrammen voor de jaren 2000 en 2024. Daarna volgen de voorspellingen voor de scenario's Horizon, Archipelagos en Surge, voor de jaren 2040 en 2060. De staafdiagrammen geven drie primaire energievormen weer: fossiele brandstoffen (grijs), kernenergie (geel) en hernieuwbare energie (oranje).
In de tekstweergave hieronder staan de aantallen exajoules in benaderingen genoemd, afgeleid uit de grafische weergave.
Historisch beeld (History)
Jaar 2000
- Fossiele brandstoffen: circa 330 EJ
- Kernenergie: circa 20 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 40 EJ
Jaar 2024
- Fossiele brandstoffen: circa 500 EJ
- Kernenergie: circa 25 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 100 EJ
Scenario Horizon
Jaar 2040
- Fossiele brandstoffen: circa 320 EJ
- Kernenergie: circa 40 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 250 EJ
Jaar 2060
- Fossiele brandstoffen: circa 120 EJ
- Kernenergie: circa 50 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 495 EJ
Scenario Archipelagos
Jaar 2040
- Fossiele brandstoffen: circa 495 EJ
- Kernenergie: circa 25 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 180 EJ
Jaar 2060
- Fossiele brandstoffen: circa 360 EJ
- Kernenergie: circa 20 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 380 EJ
Scenario Surge
Jaar 2040
- Fossiele brandstoffen: circa 495 EJ
- Kernenergie: circa 25 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 210 EJ
Jaar 2060
- Fossiele brandstoffen: circa 300 EJ
- Kernenergie: circa 30 EJ
- Hernieuwbare energie: circa 460 EJ
Bert Coelingh, country manager B2B Netherlands bij Shell Energy“LNG is een essentieel voor Nederland, vooral sinds de sluiting van het Groningen-gasveld"
AI en digitalisering om kosten onder controle te houden
Ongeacht het scenario kan de ontwikkeling richting modulariteit worden versneld door kunstmatige intelligentie (AI) – hetzij in de vorm van verbeterde productieprocessen, hetzij door de optimalisatie van onderling verbonden, gedecentraliseerde energiesystemen die over verschillende regio’s zijn verspreid.
Shell verwacht dat de wereldwijde energievraag tegen 2050 met 25% zal stijgen, en dat de CO₂-uitstoot binnen het komende decennium zijn piek zal bereiken. AI zal waarschijnlijk ook een sleutelrol spelen bij het terugdringen van de emissies, het verlagen van de energiekosten voor de industrie en het verhogen van de operationele efficiëntie. AI kan dat onder meer door productieprocessen te optimaliseren en de energiebehoefte nauwkeuriger te voorspellen.
In het Surge-scenario gaan deze mogelijkheden nog een stap verder. AI optimaliseert niet alleen processen, maar herstructureert ook de energieverdeling en zorgt ervoor dat energie-intensieve installaties zo kostenefficiënt en effectief mogelijk worden geëxploiteerd. Vooral in het Horizon-scenario, waarin strengere CO₂-prijzen en emissievoorschriften gelden, krijgt energie-efficiëntie een grotere betekenis. In dit scenario streven industriële bedrijven ernaar om bestaande installaties te moderniseren en te investeren in energiezuinige systemen om concurrerend te blijven en te voldoen aan de regelgeving.
Deze ontwikkeling is nu al zichtbaar. Zo is er bijvoorbeeld met Horizon Europa – een financieringsprogramma van de Europese Commissie voor onderzoek en innovatie – een investeringskader van 95 miljard euro gecreëerd om digitale innovaties in de energiesector te stimuleren. Dit programma moet ook bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de Verenigde Naties voor duurzame ontwikkeling (SDG’s).4
Ook organisaties zoals het Europees Netwerk van Transmissiesysteembeheerders voor Elektriciteit (ENTSO-E) gaan ervan uit dat AI-gestuurde netoptimalisatie de transmissieverliezen met wel 15% kan verminderen.5 Dergelijke verbeteringen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de brede Europese doelstellingen op het gebied van energie-efficiëntie en koolstofemissies.
Batterijopslag en eigen energieopwekking
Het energiesysteem zou zich op een keerpunt kunnen bevinden wat betreft hernieuwbare energie. In alle drie de scenario’s spelen hernieuwbare energiebronnen een centrale rol. Door de versnelde productie van componenten en installaties voor hernieuwbare energie wordt lokale opwekking voor bedrijven toegankelijker en kostenefficiënter.
Investeringen in eigen installaties voor hernieuwbare energie, vooral in combinatie met batterijopslag, kunnen bedrijven meer autonomie geven over hun energievoorziening. Enerzijds draagt dit bij aan een grotere veerkracht tegen leverings- en prijsschommelingen. Daarmee kan het een doorslaggevend voordeel zijn in het geopolitiek complexere Archipelagos-scenario. Anderzijds helpt zo’n aanpak bedrijven om hun CO₂-uitstoot te verlagen, te voldoen aan toekomstige regelgeving en bij te dragen aan het netto-nuldoel.
In het Horizon-scenario zouden investeringen in oplossingen zoals waterstof en batterijopslag verder kunnen toenemen – niet alleen om aan toekomstige regelgeving te voldoen, maar ook om concurrerend te blijven in een wereldwijde economie die nog sterk op koolstof is gebaseerd.
Het Surge-scenario voorspelt dat de wereldwijde batterijopslagcapaciteit op netwerkniveau tegen 2060 meer dan 30 terawattuur zal bedragen – mogelijk gemaakt door dalende kosten en AI-gestuurde productie. Dezelfde digitale productietechnieken maken een sterke toename van het gebruik van zonne-energie mogelijk, waarbij de jaarlijkse geïnstalleerde capaciteit begin jaren 2040 naar verwachting 1,2 TW zal bedragen in het Surge-scenario en 1,4 TW in het Horizon-scenario – meer dan het dubbele van de capaciteit in 2025.
Bert Coelingh, country manager B2B Netherlands bij Shell Energy“Integratie flexibele energie optimaal ondersteunen"
Grafiek 3 uitgelegd in tekst
Grafiek 3 uitgelegd in tekst
In grafiek 3 wordt met lijnen aangegeven wat de verwachte wereldwijde geïnstalleerde stroomopwekkingscapaciteit is in terrawatt, van zowel zonne- als windenergie.
Zonnestroom
Alle lijnen voor zonnestroom beginnen in 2010 op bijna nul en loopt de totale capaciteit op naar circa 2.5 terrawatt in 2025.
In het Surge-scenario (paarse lijn) stijgt de zonnestroomcapaciteit naar 16-17 terrawatt in 2040 en naar bijna 39 terrawatt in 2060.
In het Archipelagos-scenario (bruinrode lijn) stijgt de capaciteit naar 16-17 terrawatt in 2040 en naar ruim 40 terrawatt in 2060.
In het Horizon-scenario (blauwgroene lijn) stijgt de capaciteit naar circa 7 terrawatt in 2040 en naar circa 24 terrawatt in 2060.
Windenergie
De streepjeslijnen voor windenergie beginnen op bijna 0 in 2010 en lopen op tot minder dan 2 terrawatt in 2025.
In het Surge-scenario (paarse streepjeslijn) stijgt de windenergiecapacteit naar ruim 4 terrawatt 2040 en naar bijna 9 terrawatt in 2060.
In het Archipelagos-scenario (bruinrode streepjeslijn) stijgt de windenergiecapacteit naar ruim 5 terrawatt 2040 en naar circa 11 terrawatt in 2060.
In het Horizon-scenario (blauwgroene streepjeslijn) stijgt de windenergiecapacteit naar circa 8 terrawatt 2040 en naar circa 12,5 terrawatt in 2060.
Volgens de Europese Investeringsbank beïnvloedt deze trend het Europese energiesysteem aanzienlijk: alleen al in 2023 investeerden landen bijna 11 miljard euro in de opwekking van hernieuwbare energie.6
Bert Coelingh: “We zien dat klanten in Europa steeds meer belangstelling tonen voor batterijopslagoplossingen en flexibiliteit, zowel aan de vraag als aan de aanbodkant. Daarom hebben we bij Shell gericht geïnvesteerd in strategische competenties, zoals in Next Kraftwerke, een van de grootste exploitanten van virtuele energiecentrales in Europa. Ook hebben we onze Trading Desk zodanigingericht dat we de optimalisatie en integratie van flexibele energie-installaties op de Europese markten optimaal kunnen ondersteunen.”
Sleutel duurzame energietoekomst
Eén ding wordt duidelijk in alle drie de scenario’s: het energiesysteem van morgen zal ingrijpend veranderen. Of het nu gaat om AI, geopolitieke fragmentatie of regelgeving – elk scenario biedt kansen en uitdagingen voor industrieën in Europa en wereldwijd.
De scenario’s Surge, Archipelagos en Horizon kunnen helpen om mogelijke ontwikkelingen tastbaar te maken en om daar vandaag al strategisch op in te spelen.
“Hoewel Europese ondernemers en besluitvormers niet op zoek zijn naar leven op een verre planeet, is hun taak voor de toekomst op onze planeet ook belangrijk”, zegt Bert Coelingh, “het is essentieel om manieren te vinden om een veilige energievoorziening voor toekomstige generaties te waarborgen. Net als de ESA voor haar missie naar de manen van Jupiter langetermijnplanning nodig had, zal ook de energietoekomst van Europa profiteren van doordachte, toekomstgerichte strategieën.”9
1. The Planetary Society. “Juice, exploring Jupiter’s icy moons.” N.D.
2. Shell. “The 2025 Energy Security Scenarios.” 2025.
3. IEA. “IEA Renewables 2023 – Biofuel and Biogas Forecasts.“ 2024.
4. IEA. “Global gas demand set for stronger growth in 2024 despite heightened geopolitical uncertainty.” 2024.
5. European Commission. “Horizon Europe: The EU Research & Innovation Programme 2021-2027.” 2021.
6. Future Market Insights. “Climate Tech Market Outlook from 2025 to 2035.” 2025.
7. European Investment Bank. “Invested in renewables: The only way forward.” 2024.
8. Global biofuel industry - statistics & facts, Statista.com, January 2025 (retreived 17 November 2025)
9. Page 6 and 7 of Shell Scenarios — The 2025 Energy Security Scenarios - Energy and artificial intelligence (retreived 17 November 2025)
Meer weten over energieoplossingen voor jouw bedrijf?
Cautionary note
Cautionary note
WARNING - UNCERTAINTIES AHEAD: The 2025 Energy Security Scenarios. Shell’s scenarios are not intended to be projections or forecasts of the future. Shell’s scenarios, including the scenarios contained in this publication, are not Shell’s strategy or business plan. They are designed to stretch management to consider even events that may only be remotely possible. Scenarios, therefore, are not intended to be predictions of likely future events or outcomes and investors should not rely on them when making an investment decision with regard to Shell plc securities. When developing Shell’s strategy, our scenarios are one of many variables that we consider. Ultimately, whether society meets its goal to decarbonise is not within Shell’s control, and only governments can create the framework necessary for society to meet the Paris Agreement’s goal. We have developed scenarios that fall into two different categories. Our Surge and Archipelagos scenarios are exploratory scenarios, which means we do not assume a particular outcome within their development, rather we use plausible assumptions based on the data to determine what we believe could occur in the future. Of course, there are multiple possible paths in detail that society could take and our exploratory scenarios are designed to explore a plausible range. The Horizon scenario is a normative scenario, which means we assume that society pursues efforts to limit the temperature increase to 1.5 C above pre-industrial levels, as per Article 2 of the Paris Agreement. With such an assumption in place, we then set out how this may occur. Our detailed energy system assumptions for Horizon are based on what we believe are technically possible as of today and not necessarily plausible. The normative analysis shows that achieving the goal of the Paris Agreement and the future depicted in Horizon while maintaining a growing global economy will be extremely challenging. Cautionary Note: The companies in which Shell plc directly and indirectly owns investments are separate legal entities. In this publication “Shell”, “Shell Group” and “Group” are sometimes used for convenience where references are made to Shell plc and its subsidiaries in general. Likewise, the words “we”, “us” and “our” are also used to refer to Shell plc and its subsidiaries in general or to those who work for them. These terms are also used where no useful purpose is served by identifying the particular entity or entities. ‘‘Subsidiaries’’, “Shell subsidiaries” and “Shell companies” as used in this publication refer to entities over which Shell plc either directly or indirectly has control. The contents of websites referred to in this publication do not form part of this publication. We may have used certain terms, such as resources, in this publication that the United States Securities and Exchange Commission (SEC) strictly prohibits us from including in our filings with the SEC. Investors are urged to consider closely the disclosure in our Form 20-F, File No 1-32575, available on the SEC website www.sec.gov.
