Juridische procedures over afwikkeling gaswinning Groningen
Na decennialange, constructieve samenwerking rond de productie van gas uit het Groningenveld zijn er in 2018 en 2019 afspraken gemaakt tussen NAM, haar aandeelhouders Shell en ExxonMobil en de Staat over de afwikkeling van de gaswinning in Groningen. Hieronder een verkorte omschrijving van de lopende aandeelhoudersarbitrage en de arbitrage onder het Energiehandvestverdrag.
Shell constateert dat de overheid zich niet aan alle destijds gemaakte afspraken houdt. Een voorbeeld hiervan is het doorberekenen van kosten aan NAM die veel verder gaan dan waarvoor zij aansprakelijk is. Zo worden er ook kosten in rekening gebracht die geen relatie hebben met aardbevingen ten gevolge van gasproductie uit het Groningenveld.
Arbitrage Shell en ExxonMobil over de in 2018 en 2019 gemaakte afspraken
In 2023 zijn Shell en ExxonMobil een arbitrageprocedure gestart tegen de Nederlandse Staat. Shell is van mening dat de Staat zich niet houdt aan het volledige pakket afspraken dat in 2018 en 2019 is gemaakt over de voorwaarden voor het afbouwen van de gaswinning uit het Groningenveld (het Akkoord op Hoofdlijnen). Deze afspraken omvatten onder meer de bijdragen van NAM aan de versterkingsopgave en de schadeafhandeling.
Volgens Shell worden momenteel substantiële kosten doorbelast aan NAM, die geen relatie hebben met de aardbevingen ten gevolge van de gasproductie. Shell, ExxonMobil en NAM hebben hun zorgen en bezwaren hierover herhaaldelijk kenbaar gemaakt, maar zonder resultaat. Zo is NAM al begin 2022 een eigen arbitrageproces gestart zowel voor de kosten voor schade als versterken. Met de aandeelhoudersarbitrageprocedure willen Shell en ExxonMobil een onafhankelijk oordeel verkrijgen over de geschilpunten.
De aandeelhoudersarbitrage richt zich uitsluitend op de gemaakte afspraken met de Staat en staat een allesomvattende oplossing voor het Groningen-dossier tussen de Staat en NAM-aandeelhouders niet in de weg. Shell blijft zich inzetten voor een akkoord dat recht doet aan de zorgen en belangen van alle betrokkenen.
De procedure kent twee fases: in fase 1 wordt beoordeeld of de door de Staat aan NAM doorbelaste kosten in lijn zijn met de gemaakte afspraken en of de Staat zijn overige verplichtingen rondom sluiting van het Groningenveld is nagekomen. In fase 2 worden de financiële gevolgen van die uitspraak vastgesteld. Een uitspraak in fase 1 wordt verwacht in 2028.
Arbitrage onder het Energiehandvestverdrag
Shell uit al jaren bezorgdheid over de manier waarop de Staat zich in het Groningendossier richting Shell en haar investeringen opstelt. Shell is van mening dat de Staat op een onrechtvaardige en willekeurige wijze kosten bij NAM in rekening heeft gebracht. Daarnaast heeft de Staat voor NAM gerichte belastingmaatregelen ingevoerd en zijn gemaakte afspraken niet nagekomen.
In december 2024 liet Shell aan de Staat weten dat zij van mening is dat de manier waarop de Staat de kwesties rondom het Groningenveld afwikkelt niet alleen in strijd is met contractuele afspraken, maar ook met het internationale Energiehandvestverdrag dat investeringen in de energiesector bescherming biedt.
Ondanks herhaalde pogingen om deze kwesties in goed overleg met de Staat op te lossen, is er geen wezenlijke vooruitgang geboekt richting een oplossing. Vanwege de demissionaire status van het kabinet sinds de zomer van 2025 zijn de gesprekken hierover door de Staat opnieuw gestaakt. Gezien de negatieve impact hiervan op onze investeringen in Nederland heeft Shell nu besloten om deze te beschermen onder het internationale Energiehandvestverdrag.
Overzicht aardbevingskosten
De Maatschap Groningen1 heeft sinds de aardbeving bij Huizinge in 2012 tot en met 2024 ongeveer 8,5 miljard euro uitgegeven ten behoeve van schadeafhandeling, versterking, kosten ter ondersteuning van de regio en overige studies en regelingen. Naast deze 8,5 miljard euro heeft NAM (die de rekeningen ontvangt en vervolgens doorbelast aan de Maatschap Groningen) ongeveer 600 miljoen euro aan rekeningen van de Staat niet betaald. In totaal gaat het om een bedrag van ruim 9,1 miljard euro.
Als onderdeel van de in 2018 gemaakte afspraken tussen Shell, ExxonMobil en de Staat was ook een regiobijdrage door NAM afgesproken: een jaarlijkse bijdrage aan het Nationaal Programma Groningen gekoppeld aan de planmatige gaswinning uit het Groningenveld, die bij een gaswinning tot 2030 in totaal 500 miljoen euro zou bedragen. NAM heeft alle bedragen tot het stopzetten van de gaswinning per 1 oktober 2023 voldaan, in totaal ongeveer 344 miljoen euro.
Kosten- en batenverdeling tussen de Staat en NAM
Op basis van de afspraken over de verdeling van kosten binnen de Maatschap Groningen is sinds 2018 73% van de kosten voor rekening van de Staat en 27% voor rekening van NAM. Van elke euro aan kosten draagt de Staat dus 73 cent en NAM 27 cent.
Productie uit het Groningenveld is na de afspraken van 2018 afgebouwd en in 2023 stopgezet. Alles bij elkaar opgeteld, en gecorrigeerd voor inflatie, werd er tussen 1963 en 2020 circa 429 miljard euro verdiend aan het gas uit Groningen. In totaal ontving de Staat gedurende deze periode circa 85% van de gasopbrengsten. De overige 15% ging naar de aandeelhouders van NAM.
Onenigheid over de kosten
NAM betwist een deel van de aan hem doorbelaste kosten in het kader van schadeafhandeling en de versterkingsopgave voor woningen in het gebied rondom het Groningenveld. Veel van deze kosten lijken geen verband te houden met veiligheid of aardbevingen en buiten de contractuele afspraken en de wettelijke aansprakelijkheid van NAM te vallen. Het gaat bijvoorbeeld om schadevergoedingen ver buiten het gebied waar schade als gevolg van gasproductie aannemelijk is, of versterkingsuitgaven in het kader van ‘gewekte verwachtingen’, maar die in het kader van veiligheid niet noodzakelijk zijn. De regelingen die ten goede komen aan de regio staan los van de aardbevingen en komen daarmee niet mede voor rekening van NAM. Vanwege de demissionaire status van het kabinet sinds de zomer van 2025 zijn de gesprekken hierover door de Staat opnieuw gestaakt.
[1] De Maatschap Groningen is een samenwerking tussen NAM en EBN, met een financieel belang van 60% voor NAM en 40% voor EBN. EBN is een 100% staatsdeelneming.
Dossier Groningen
Alle relevante publicaties van Shell over Groningen vind je in het dossier Groningen.
Cautionary note
Cautionary note
The companies in which Shell plc directly and indirectly owns investments are separate legal entities. In this story “Shell”, “Shell Group” and “Group” are sometimes used for convenience to reference Shell plc and its subsidiaries in general. Likewise, the words “we”, “us” and “our” are also used to refer to Shell plc and its subsidiaries in general or to those who work for them. These terms are also used where no useful purpose is served by identifying the particular entity or entities. ‘‘Subsidiaries’’, “Shell subsidiaries” and “Shell companies” as used in this storyrefer to entities over which Shell plc either directly or indirectly has control. The terms “joint venture”, “joint operations”, “joint arrangements”, and “associates” may also be used to refer to a commercial arrangement in which Shell has a direct or indirect ownership interest with one or more parties. The term “Shell interest” is used for convenience to indicate the direct and/or indirect ownership interest held by Shell in an entity or unincorporated joint arrangement, after exclusion of all third-party interest.
Forward-Looking statements
This announcement contains forward-looking statements (within the meaning of the U.S. Private Securities Litigation Reform Act of 1995) concerning the financial condition, results of operations and businesses of Shell. All statements other than statements of historical fact are, or may be deemed to be, forward-looking statements. Forward-looking statements are statements of future expectations that are based on management’s current expectations and assumptions and involve known and unknown risks and uncertainties that could cause actual results, performance or events to differ materially from those expressed or implied in these statements. Forward-looking statements include, among other things, statements concerning the potential exposure of Shell to market risks and statements expressing management’s expectations, beliefs, estimates, forecasts, projections and assumptions. These forward-looking statements are identified by their use of terms and phrases such as “aim”; “ambition”; ‘‘anticipate’’; “aspire”, “aspiration”, ‘‘believe’’; “commit”; “commitment”; ‘‘could’’; “desire”; ‘‘estimate’’; ‘‘expect’’; ‘‘goals’’; ‘‘intend’’; ‘‘may’’; “milestones”; ‘‘objectives’’; ‘‘outlook’’; ‘‘plan’’; ‘‘probably’’; ‘‘project’’; ‘‘risks’’; “schedule”; ‘‘seek’’; ‘‘should’’; ‘‘target’’; “vision”; ‘‘will’’; “would” and similar terms and phrases. There are a number of factors that could affect the future operations of Shell and could cause those results to differ materially from those expressed in the forward-looking statements included in this announcement, including (without limitation): (a) price fluctuations in crude oil and natural gas; (b) changes in demand for Shell’s products; (c) currency fluctuations; (d) drilling and production results; (e) reserves estimates; (f) loss of market share and industry competition; (g) environmental and physical risks, including climate change; (h) risks associated with the identification of suitable potential acquisition properties and targets, and successful negotiation and completion of such transactions; (i) the risk of doing business in developing countries and countries subject to international sanctions; (j) legislative, judicial, fiscal and regulatory developments including tariffs and regulatory measures addressing climate change; (k) economic and financial market conditions in various countries and regions; (l) political risks, including the risks of expropriation and renegotiation of the terms of contracts with governmental entities, delays or advancements in the approval of projects and delays in the reimbursement for shared costs; (m) risks associated with the impact of pandemics, regional conflicts, such as the Russia-Ukraine war and the conflict in the Middle East, and a significant cyber security, data privacy or IT incident; (n) the pace of the energy transition; and (o) changes in trading conditions. No assurance is provided that future dividend payments will match or exceed previous dividend payments. All forward-looking statements contained in this story are expressly qualified in their entirety by the cautionary statements contained or referred to in this section. Readers should not place undue reliance on forward-looking statements. Additional risk factors that may affect future results are contained in Shell plc’s Form 20-F and amendment thereto for the year ended December 31, 2024 (available at www.shell.com/investors/news-and-filings/sec-filings.html and www.sec.gov). These risk factors also expressly qualify all forward-looking statements contained in this announcement and should be considered by the reader. Each forward-looking statement speaks only as of the date of this announcement, January 21, 2025. Neither Shell plc nor any of its subsidiaries undertake any obligation to publicly update or revise any forward-looking statement as a result of new information, future events or other information. In light of these risks, results could differ materially from those stated, implied or inferred from the forward-looking statements contained in this story.
Shell’s net carbon intensity
Also, in this announcement we may refer to Shell’s “net carbon intensity” (NCI), which includes Shell’s carbon emissions from the production of our energy products, our suppliers’ carbon emissions in supplying energy for that production and our customers’ carbon emissions associated with their use of the energy products we sell. Shell’s NCI also includes the emissions associated with the production and use of energy products produced by others which Shell purchases for resale. Shell only controls its own emissions. The use of the terms Shell’s “net carbon intensity” or NCI is for convenience only and not intended to suggest these emissions are those of Shell plc or its subsidiaries.
Shell’s net-zero emissions target
Shell’s operating plan and outlook are forecasted for a three-year period and ten-year period, respectively, and are updated every year. They reflect the current economic environment and what we can reasonably expect to see over the next three and ten years. Accordingly, the outlook reflects our Scope 1, Scope 2 and NCI targets over the next ten years. However, Shell’s operating plan and outlook cannot reflect our 2050 net-zero emissions target, as this target is outside our planning period. Such future operating plans and outlooks could include changes to our portfolio, efficiency improvements and the use of carbon capture and storage and carbon credits. In the future, as society moves towards net-zero emissions, we expect Shell’s operating plans and outlooks to reflect this movement. However, if society is not net zero in 2050, as of today, there would be significant risk that Shell may not meet this target.
Forward-Looking non-GAAP measures
This announcement may contain certain forward-looking non-GAAP measures such as adjusted earnings and divestments. We are unable to provide a reconciliation of these forward-looking non-GAAP measures to the most comparable GAAP financial measures because certain information needed to reconcile those non-GAAP measures to the most comparable GAAP financial measures is dependent on future events some of which are outside the control of Shell, such as oil and gas prices, interest rates and exchange rates. Moreover, estimating such GAAP measures with the required precision necessary to provide a meaningful reconciliation is extremely difficult and could not be accomplished without unreasonable effort. Non-GAAP measures in respect of future periods which cannot be reconciled to the most comparable GAAP financial measure are calculated in a manner which is consistent with the accounting policies applied in Shell plc’s consolidated financial statements.
The contents of websites referred to in this announcement do not form part of this story.
We may have used certain terms, such as resources, in this announcement that the United States Securities and Exchange Commission (SEC) strictly prohibits us from including in our filings with the SEC. Investors are urged to consider closely the disclosure in our Form 20-F and any amendment thereto, File No 1-32575, available on the SEC website www.sec.gov.
