
Chemietransitie bij je thuis
Chemie is overal. De chemische industrie levert basischemicaliën voor allerlei producten. Zonder die producten zou het leven er heel anders uitzien. Maar…

Basischemie bij jou thuis
Nieuwsgierig wat er in je huiskamer allemaal met chemische basisstoffen van onder andere Shell Moerdijk wordt gemaakt?

Tekst: Matthijs Timmers. Beeld: Hans Oostrum.
Originele publicatie: 14 okt 2021. Geactualiseerd: 12 januari 2026.
De grondstof van al die basischemicaliën is fossiel, en dus eindig. Bovendien zorgt de productie van basischemicaliën voor veel CO2-uitstoot. Daarom zal de chemiesector op deze twee fronten moeten verduurzamen. De weg naar duurzame bronnen en een schone productie is lang, maar ingeslagen. In het kielzog van de energiesector is ook de chemische industrie begonnen aan een duurzame transitie.
Duurzame bronnen
Olie is nu de voornaamste grondstof voor basischemicaliën. In de toekomst zullen steeds vaker hernieuwbare materialen in plaats van fossiele grondstoffen de basis zijn voor deze chemicaliën. Denk aan gebruikt frituurvet of allerlei andere soorten biogrondstoffen. In de chemische fabriek van Moerdijk is Shell bezig basischemicaliën te produceren op basis van biomateriaal. Daarvan is bijvoorbeeld weer bioverpakkingsmateriaal te maken, of biokleding.
Daarnaast kan plastic afval als grondstof dienen voor de productie van chemicaliën. Op die manier helpt de chemische industrie mee aan de circulaire economie en voorkomt zij dat plastic in het milieu belandt. Daarvoor opende Shell Moerdijk in in november 2024 een speciale fabriek: de Market Development Upgrader (MDU). Daarmee kan het chemiecomplex op schaal circulaire grondstoffen innemen en dat is een mijlpaal voor Shell, en essentieel voor de ontwikkeling van chemische circulariteit in Nederland.
De MDU werkt met pyrolyse-olie. En al in september 2021 kondigde Shell aan dat het zou gaan samenwerken en een belang nam in Blue Alp, dat plastic afval verwerkt tot pyrolyse-olie. Dit kan als grondstof dienen aan krakers van Shell Moerdijk en in Duitsland.
Schonere productie
De grondstoffen voor alle basischemicaliën kunnen dan wel duurzaam zijn, het produceren ervan kost nog altijd veel energie. Bij het productieproces komt daardoor veel CO2 vrij. Daarom moet ook de productie van chemische producten schoner. Shell werkt op verschillende manieren hieraan. Zo hebben de fabrieken van Moerdijk nieuwe fornuizen gekregen. Die zijn nodig voor de productie van basischemicaliën. Die modernisering zorgt voor een CO2-uitstootreductie van 10%. Daarnaast zijn er compressoren geplaatst om de kraker, de belangrijkste fabriek, elektrisch aan te drijven, in plaats van met aardgas. Zo is opnieuw 10% CO2-uitstootreductie bereikt.
Basischemicaliën hard nodig
De chemietransitie is noodzakelijk. Zeker omdat basischemicaliën hard nodig zijn voor allerlei producten zonder welke de energietransitie niet kan slagen. Denk aan de kunststof bumpers die elektrische auto’s lichter maken zodat ze minder elektriciteit vragen. Denk aan al die kabels en connectoren van polycarbonaat en nylon die zonne-energie naar het elektriciteitsnet brengen. Denk aan de behuizing van laadpalen. En denk aan de kunststof elementen in windturbines. De energietransitie heeft de chemietransitie nodig. En andersom.



