Het getal 50
Het smeerseizoen loopt bijna op zijn einde. In menig strandtas en badkamerkast duiken de laatste tubes zonnebrandcrème op. Maar hoe werkt die beschermingsfactor eigenlijk en waar is het van gemaakt? De reis van de Sun Protection Factor (SPF) begint op een bergtop.
Tekst: Kirsten Gesink. Beeld: Jelle Hoogendam.
Eind jaren dertig verbrandt de jonge chemicus en bergbeklimmer Franz Greiter op de 3312 meter hoge Piz Buin, in de oostelijke Alpen. Terug in het lab ontwikkelt hij een crème met beschermingsfactor 2: de ‘Gletscher Crème’. De formule groeit uit tot de wereldwijde SPS-standaard in huidbescherming. Wat begint als een product voor bergbeklimmers, is nu onmisbaar in elke strandtas.
Zweten of zwemmen
De SPF-classificatie wordt de meetlat om bescherming tegen de zon te kwantificeren. Het getal is een vermenigvuldigingsfactor: als je zonder bescherming na 10 minuten zou verbranden, dan beschermt SPF 50 je theoretisch 50 × 10 = 500 minuten. Dan moet je niet teveel zweten of zwemmen en wel precies 2 miligram crème per vierkante centimeter huid gebruiken. Dat staat ingewikkeld op een tube zonnebrandcrème – elke twee uur smeren is het conservatieve en begrijpelijke equivalent.
Koolstof of mineralen
Veel crèmes gebruiken slimme moleculen die UV-straling absorbeert en omzet in warmte. Deze zogeheten UV-filters worden gemaakt van organische koolstofverbindingen, die op hun beurt uit ruwe olie komen. Andere crèmes halen hun kracht uit natuurlijke mineralen, zoals zinkoxide en titaniumdioxide, die werken als een soort spiegel die UV-stralen reflecteert en absorbeert. Heb je je crème in mei geopend en is hij nog niet op? De beschermingsfactor blijft doorgaans tot twaalf maanden na opening actief – daarna neemt de werking langzaam af. Het laatste restje maar beter opmaken dus, tijdens die laatste zomerstralen.
Bronnen:
