Woord van de maand: vulgraad
Een vraag die je op een verjaardag in maart best kunt stellen: hoe zit het eigenlijk met de vulgraad? Het is Vensters woord van de maand februari.
Tekst: Matthijs Timmers. Beeld: Adobe Stock.
Vulgraad? Is dat zoiets als de bezettingsgraad?
Zoiets, maar niet helemaal. Bezettingsgraad gaat over de verhouding tussen het aantal gevulde en lege stoeltjes. In een vliegtuig, de werkplekken op kantoor, of de verhuurde hotelkamers. “De bezettingsgraad van het hotel was deze zomer behoorlijk hoog door het mooie weer.” De bezettingsgraad vertelt ook in hoeverre de productiecapaciteit in een fabriek maximaal wordt benut. Vulgraad gaat eveneens over zo’n verhouding. Maar dan over hoe vol de ondergrondse gasopslagen in Nederland zijn gevuld met een voorraad aardgas, uitgedrukt in procenten.
In Nederland hebben we dus gasopslagen?
Ja, Nederland kent vijf ondergrondse gasopslagen. Dat zijn vroegere aardgasvelden waaruit aardgas werd geproduceerd. Nu ze min of meer leeg zijn geproduceerd, worden ze gebruikt om aardgas tijdelijk in op te slaan als voorraad voor de koude winters. We hebben gasopslagen in Norg, Grijpskerk, Bergermeer, Alkmaar en nog een relatief kleine in Zuidwending. De gasopslag in Norg is in volume de grootste van West-Europa.
Deze voorraden zijn extra belangrijk geworden sinds Nederland niet meer afhankelijk wil zijn van aardgas uit Rusland. Ook door sluiting van het Groningen-gasveld is het verstandig om een voorraad aan te leggen. In totaal is de capaciteit van alle gasopslagen 140 TWh. Dat is, omgerekend, het jaarlijkse gasverbruik van iets meer dan een miljoen huishoudens.
Waar komt dat aardgas in de gasopslagen vandaan?
Voor Nederland wordt nog best wat aardgas geproduceerd uit gasvelden in de Noordzee. De kleine velden worden deze genoemd. Daarnaast halen we aardgas uit Noorwegen. Voor bijna de helft bestaat ons gas uit vloeibaar gemaakt aardgas (LNG) dat met schepen wordt geïmporteerd uit het Midden-Oosten en de Verenigde Staten.
Maar hoe zit het met de vulgraad op dit moment?
Net voor het begin van de winter – in oktober – zitten de gasopslagen lekker vol. In Europa is sinds 2022 afgesproken om alle Europese opslagen voor minimaal 80% gevuld te hebben om de winter door te komen. De Nederlandse voorraden startten de winter met een percentage van 92,9%. Gedurende de winter neemt de vulgraad af, doordat we gas gebruiken om onze woningen mee te verwarmen en om onze economie draaiende te houden.
Op het Nederlandse Energie Dashboard staat precies hoe vol de gasopslagen zitten; de vulgraad. Afgelopen maand was het de eerste keer dat de vulgraad lager was dan de doelstelling. Eind februari zaten de opslagen voor slechts 17,4% vol, aldus het dashboard, terwijl het doel op 39% stond. Laat het dus maar snel voorjaar worden.
