Anno 1926 – Shell geeft richting
Tekst: Rob van 't Wel. Beeld: Shell Heritage & Historical Archive.
Kleine getallen kunnen grote gevolgen hebben. Vandaag de dag zijn er 11 miljoen geregistreerde motorvoertuigen in Nederland, maar honderd jaar geleden waren dat er nog geen 100.000. Hoe klein dat nu ook mag klinken, de gevolgen van het groeiend aantal gemotoriseerde weggebruikers waren anno 1926 al verstrekkend.
Zo moest het wegennet worden aangepast aan de hogere snelheden. Regels en borden zouden de stroom in goede banen gaan leiden. Er werden parkeerplaatsen aangelegd op plekken waar mensen boodschappen deden of waar sportwedstrijden werden gespeeld.
En er kwamen wegenkaarten voor automobilisten, zodat ze voorheen onbereikbaar verre bestemmingen wisten te vinden. Maar dan is het wel fijn als je aan de rand van die nieuwe reisdoelen weet dat je in bijvoorbeeld Bolsward, Lisse of Deurne bent aangekomen.
De handen ineen
Dus slaan begin 1926 drie spelers in de nieuwe wereld van gemotoriseerd verkeer de handen ineen. De Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club (Knac), de Algemeene Nederlandsche Wielrijders Bond (ANWB) en brandstoffenleverancier Shell kondigen aan bij gemeentegrenzen langs hoofdwegen plaatsnaamborden te willen plaatsen.
In het magazine Auto-Leven uit dat jaar worden de beoogde borden nauwkeurig omschreven. “Het is een ovalen geel schild met in de lengtezijde een zwart bord met daarop in witte letters de plaatsnaam. Op het gele schild zijn boven de plaatsnaam in zwarte letters ANWB en KNAC geschreven en onderop in rode letters de naam Shell.”
“Regeeringswege”
De borden zijn echter nooit gemaakt of geplaatst. Van “regeeringswege” komt in de zomer van datzelfde 1926 een verbod, met als reden dat plaatsbepaling voor het verkeer een overheidstaak is. In het Shell-personeelsblad De Bron is vervolgens te lezen dat er twijfels zijn over de slagvaardigheid van de overheid.
Om de automobilist duidelijkheid te bieden, begint Shell met het schilderen van de plaatsnaam op de “benzinedistributiepompen” langs de hoofdwegen. Honderd jaar later hebben veel Shell-stations nog altijd geografisch logische namen, en daar heeft ook de hedendaagse bestuurder profijt van.
