Durf te vragen: een gesprek tussen een babyboomer en gen Z

Everts en Curallambra begonnen hun arbeidsleven op heel verschillende plekken. Nu werken ze samen aan de energie van vandaag en morgen. Frans Everts vanuit het hoofdkantoor van Shell Nederland in Den Haag, Alesshya Curallambra op Europa’s grootste raffinaderij: Shell Pernis bij Rotterdam.

Krijg je wel eens kritische vragen over je werkplek? En wat zeg je dan?

Everts: ”Shell is een bedrijf dat heel bekend is en dat veel in de belangstelling staat. Daardoor hebben we ook wel veel kritische vragen. Mensen zeggen van: nou, jullie zijn vervuilers, of jullie doen niet genoeg aan de energietransitie. Ik probeer eigenlijk altijd het gesprek aan te gaan. Wat zit er nou achter? Waar komt dat vandaan? Waar zit ook een beetje de overlap? Want als je alleen maar denkt: jij zegt A en jij zegt B, dan komt er niet echt een gesprek — dan kom je niet zo heel veel verder. Ik probeer te begrijpen hoe we het gesprek kunnen aangaan.”

Curallambra: ”Als ik de vraag krijg van, joh, waar werk je nu eigenlijk? Dan zeggen ze: oh leuk, bij welk tankstation sta je dan? Dus moet ik dat altijd wel uitleggen, want ik werk echt op de fabriek zelf. Over het algemeen is het een antwoord dat ze niet verwachten.”

Wat was je eerste baan?

Cullambra: “Mijn eerste baan was in de winkel van mijn moeder. Die heeft ze altijd gehad. In woonaccessoires en cadeauartikelen. Dat was heel leuk, maar ik kreeg niet een echt salaris.”

Everts: ”Ik heb heel veel baantjes gehad, maar mijn eerste baantje was bollenpellen. Ik ben opgegroeid in Leiden en dan kon je met de bus naar Noordwijk om dan bollen te pellen. Dan kreeg je 2,50 gulden (circa € 1,13; red.) voor een volle krat. Daar was je echt wel een uur mee bezig. De eerste zomer, weet ik nog, zei mijn moeder: ”Nou, ik betaal je buskaart wel, want anders had ik eigenlijk de hele dag voor niets gewerkt.”

Als je nu een gen Z-er zou zijn en impact zou willen maken, wat zou je dan doen?

Everts: ”Ik zou weer bij Shell beginnen. Zonder energie staat het hele leven onmiddellijk stil. Als Shell houden we Nederland warm, in bedrijf en in beweging. De meeste mensen douchen met warm water. Dat is vaak met aardgas, net als koken. Dat is een van de dingen die wij als bedrijf leveren. En we zijn bezig met de energie van morgen. Dus ook als ik 25 zou zijn, dan zou ik zeggen: jeetje.”

Vind je de duurzaamheidsdoelen van Shell ambitieus genoeg?

Everts: ”Ze zijn behoorlijk ambitieus. Een van de belangrijkste doelen is dat we de uitstoot van CO₂ van onze eigen fabrieken in 2030 willen halveren. Dat is een gigantische opgave, maar we hebben een plan om er ook echt te komen. Maar je ziet dat we als maatschappij nog niet helemaal de doelstellingen halen zoals we die met z’n allen hebben bepaald.”

Is er een ontwikkeling geweest die jouw visie op Shell heeft veranderd?

Cullambra: ”Wat ik meekrijg, is bijvoorbeeld het niet verder doorbouwen van de HEFA (fabriek voor biobrandstoffen, red.). Ondertussen zijn we heel veel bezig met besparen en letten op de kosten. Aan de HEFA was al een flink bedrag uitgegeven en dat de bouw dan wordt stopgezet, dan denk je: dat is dan toch wel weggegooid geld. En dat voelt dan dubbel.”

Wat zou je kiezen: een kamer vol gen Z-ers of een kamer vol (baby)boomers?

Everts: ”Ik heb drie dochters, dus ik ben wel wat gewend qua gen Z-ers. Op het werk vind ik de mix het leukst. Ik vind het superleuk dat we mensen hebben die heel jong zijn, aan het begin van hun carrière staan, maar ook mensen die al verder zijn en enorm ervaren zijn. Als je verschillende groepen goed bij elkaar brengt en je creëert de sfeer van vertrouwen, dan kunnen er heel goede dingen uitkomen.”

Wat zou Shell kunnen leren van jouw generatie?

Curallambra: ”Misschien iets meer ontspannen, iets meer relaxen en echt wel het leven leven. Als ik ook om me heen kijk naar mijn ouders, en ooms en tantes, die zijn altijd heel gefocust op: je werk goed doen, je zaken allemaal op orde hebben, voordat je eigenlijk een beetje begint met leven. Tegen de tijd dan ik dan het idee heb dat ze daarmee beginnen, dan zijn ze eigenlijk al te oud voor bepaalde dingen.”

Wie moet er het voortouw nemen in de verduurzaming van de maatschappij?

Curallambra: ”Ik denk een combinatie van bedrijven, overheid en individuen. Ik vind wel dat je als bedrijf een leidende rol hebt. Puur vanwege de grote schaal. Maar ik snap dat je daar een overheid voor hebt om dat te laten draaien of hulp te bieden. Ik denk dat je als individu dat dan volgt.”

Everts: ”Het bepalen van de spelregels is wat de overheid doet, door de wetten die ze invoert. Of je dat nu in Nederland doet of op Europees niveau, dat heeft een heel belangrijke functie waardoor bedrijven zeggen: oké, ik weet wat er nu gaat gebeuren, daar kan ik mijn plan op aanpassen, dan kan ik gaan investeren en dan kan ik mijn klanten meenemen. Ik denk dat bedrijven, zeker ook het onze, echt wel een beetje voorop moeten lopen. Maar je kunt niet zo ver voor de muziek uitlopen, dat je iets gaat maken waarvoor je klanten nog niet betalen. Ik vind dat je als bedrijf best kan zeggen: overheid, kom op, help ons nou. Of stel als overheid ambitieuze doelen, maar dan moeten ze wel voor iedereen gelden.”