Europese Duurzaamheidsweek
Heb je eerder deze maand ook wat minder stroom verbruikt, of ben je wat vaker op de fiets of met de benenwagen gegaan? Dan heb je bewust of onbewust een beetje meegedaan aan de Europese Duurzaamheidsweek, dit jaar was die van 9 tot en met 11 juni. Naast duurzaamheid ging het vooral over leveringszekerheid en concurrentiekracht van de Europese energiemarkt.
Tekst en beeld: Marcel Burger.
Openingsfoto: De Bosbergtoren bij Appelscha met uitzicht op het Natura 2000-gebied Drents-Friese Wold & Leggelderveld.
Heeft die Europese Duurzaamheidsweek eigenlijk nu wel echt effect op de “gewone” burger? Nee, en ja. Er is een Beleidsconferentie “als hart” van de week. Wat daar over schone energieoplossingen, nieuwe ontwikkelingen, best practices en innovatieve ideeën wordt besproken, kan leiden tot nieuwe initiatieven uit de EU-lidstaten en uiteindelijk tot nieuw beleid voor iedere EU-burger.
Ongeveer 70% van de totale Nederlandse wet- en regelgeving komt oorspronkelijk van de EU, maar de percentages verschillen afhankelijk van het onderwerp. Wie kijkt naar de wapenfeiten voor energie en milieu komt al gauw bij een mooi lijstje uit (zie kader met Top 5). De zonneparken, windparken op zee en ook schone stranden zijn er deels gekomen dankzij EU-stimulans in wetgeving en geld.
Grensoverschrijdende energienetwerken
Naast de vijf grootste wapenfeiten heeft de EU beleid gemaakt voor leveringszekerheid en relatieve betaalbaarheid van energie voor haar burgers en bedrijven. Grensoverschrijdende energienetwerken worden ondersteund. Dit kan bijvoorbeeld de Delta-Rijncorridor vooruit helpen. Dat moet op korte termijn waterstof naar industrieclusters in Nederland en Duitsland brengen, en vervolgens CO2 de andere kant uit transporteren naar opslag in lege gasvelden onder de Noordzee.
Maar het kan ook twee gemeenten aan weerszijden van een grens steunen om meer samen te werken. Zoals het Duitse Görlitz en het Poolse Zgorzelec doen, maar ook in Zuid-Limburg tot een initiatief leidt (zie kader Energie tot over de grens).
Natura 2000-gebieden
Op het gebied van waterkwaliteit heeft de EU allerlei zaken voor elkaar gekregen. Van de kwaliteit van het zwemwater voor de kust tot die van de sloot om de hoek. Maar daarbij telt voor de EU vooral het grotere plaatje: hoe water, dieren en planten in een geheel het goed doen (ecosysteemgerichte aanpak). Met Natura 2000-gebieden worden vogels en leefomgevingen van dieren in heel Europa beschermd. In Nederland gaat het dan om 162 gebieden, zowel op land als op zee.
Daar ging het tijdens Europese Duurzaamheidsweek niet echt over. Bewustwording vergroten en inspiratie voor meer opdoen, waren de belangrijkste uitgangspunten. Want wie iedere dag een keertje extra aan energiebesparing of milieubescherming denkt, is al een stukje verder naar het volgende briljante idee voor verduurzaming — voor dichtbij huis of verder weg.
Top 5 EU-aanpak voor energie, economie en milieu
1. Richtlijn Hernieuwbare Energie — tegen 2030 moet minstens 42,5% van de Europese energieproductie duurzaam zijn.
2. EU-Emissiehandelssysteem (ETS) — beperken van de CO2-uitstoot. Sinds 2005 is die mede door het ETS gemiddeld met 51% gedaald.
3. Europese Green Deal & EU-klimaatwet — dé EU-strategie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarbij focust de Green Deal op een 100% duurzame economie. Daarnaast probeert de EU een circulaire economie te stimuleren.
4. Fit for 55 — EU-wetgeving die ervoor moet zorgen dat tegen 2030 de CO2-uitstoot in de hele EU 55% lager is.
5. REPowerEU — plan voor energiebesparing, versnelde overgang naar hernieuwbare energie en een gevarieerdere energievoorziening. Plus minder afhankelijk zijn van Russische fossiele brandstoffen
Energie tot over de grens
Onder de naam United Heat werken de Duitse grensstad Görlitz en de Poolse zustergemeente Zgorzelec sinds april aan een nieuw gezamenlijk grensoverschrijdend verwarmingssysteem. Dat zal volledig door duurzame energiebronnen worden aangedreven.
De 85.000 inwoners van de twee gemeenten samen worden fysiek gescheiden door de Lausitzer Neisse-rivier. Ze hebben al een tijd grensoverschrijdend openbaar vervoer, maar het energieplan is ambitieuzer. Het gaat daarbij om een biomassacentrale van 25 megawatt aan de Poolse kant, en zonnepanelen en warmtepompen die verbonden zijn met de Berzdorfer See aan de Duitse kant.
50.000 ton CO₂-uitstoot minder
De biomassacentrale is al in aanbouw en de aparte warmtenetwerken moeten tegen 2028 met elkaar verbonden zijn. Tegen 2030 zouden dan alle kleinere onderdelen (zoals de zonnepanelen en warmtepompen) ook gerealiseerd moeten zijn.
De gemeentebesturen van Görlitz en Zgorzelec schatten dat ze zo jaarlijks de CO2-uitstoot met 50.000 ton omlaag kunnen brengen, dat gelijk zou staan met het van de weg halen van zo'n 28.000 Duitse en Poolse benzineauto’s.
Ook aan de Nederlands-Duitse grens
Het Duits-Poolse United Heat heeft een budget van 190 miljoen euro, waarvan de helft met EU-geld wordt gefinancierd. In Nederland wordt onder de naam Cross Heat door Zuid-Limburg naar aansluiting met Duitsland en België gezocht voor restwarmtevoorziening.
European Sustainable Energy Week
17 Jun 2026
Have you also used a bit less electricity earlier this month, or perhaps travelled more often by bicycle or on foot? If so, consciously or unconsciously you took part—at least to some extent—in European Sustainable Energy Week, which this year ran from 9 to 11 June. Alongside sustainability, the focus was primarily on security of supply and the competitiveness of the European energy market.
Text and photography: Marcel Burger.
Does European Sustainable Energy Week actually have a real impact on the “average” citizen? Both no and yes. At the heart of the week are the Policy Sessions. What is discussed there—on clean energy solutions, new developments, best practices and innovative ideas—can lead to new initiatives from EU Member States and ultimately to new policies affecting every EU citizen.
Up to 70% of all legislation and regulations in EU nations originally stem from the EU, although the exact proportion varies by subject. When looking at achievements in energy and the environment, one quickly arrives at an impressive list (see Top 5 box). Solar parks, offshore wind farms and even clean beaches have partly become reality thanks to EU incentives through legislation and funding.
Cross-border energy networks
In addition to these major achievements, the EU has developed policies aimed at ensuring security of supply and maintaining the relative affordability of energy for citizens and businesses. Cross-border energy networks are actively supported. This could, for example, help advance the Delta–Rhine Corridor, which in the short term is intended to transport hydrogen to industrial clusters in the Netherlands and Germany, and subsequently move CO2 in the opposite direction for storage in depleted gas fields beneath the North Sea.
It can also support cooperation between municipalities on either side of a border—for instance, the collaboration between the German city of Görlitz and the Polish town of Zgorzelec, as well as initiatives emerging in the south of Limburg in the Netherlands (see box: Energy across borders).
Natura 2000 areas
In terms of water quality, the EU has achieved a great deal — from coastal bathing water to the quality of local ditches and streams. However, the EU primarily focuses on the bigger picture: the overall health of ecosystems, including water, animals and plants. Through Natura 2000 areas, bird species and habitats across Europe are protected. In the Netherlands, this concerns 162 designated sites, both on land and at sea.
These topics were not central during European Sustainable Energy Week. Instead, the main objectives were raising awareness and providing inspiration. After all, anyone who thinks just a little more each day about saving energy or protecting the environment is already one step closer to the next brilliant idea for sustainability—whether close to home or further afield.
Top 5 EU approach to energy, economy and environment
Renewable Energy Directive — by 2030, at least 42.5% of Europe’s energy production must be sustainable.
EU Emissions Trading System (ETS) — aimed at reducing CO2 emissions. Since 2005, emissions have fallen by an average of 51%, partly due to the ETS.
European Green Deal & EU Climate Law — the EU’s overarching strategy to achieve climate neutrality by 2050. The Green Deal focuses on creating a fully sustainable economy and promotes the transition to a circular economy.
Fit for 55 — EU legislation designed to ensure that CO2 emissions across the EU are reduced by 55% by 2030.
REPowerEU — a plan focused on energy savings, accelerating the transition to renewable energy, and diversifying energy supply, while reducing dependence on Russian fossil fuels.
Energy across borders
Under the name United Heat, the German border town of Görlitz and its Polish counterpart Zgorzelec have been working since April on a new joint cross-border district heating system. This system will be powered entirely by renewable energy sources.
The combined population of around 85,000 in the two municipalities is physically separated by the Lusatian Neisse river. While they have long shared cross-border public transport, this energy plan is more ambitious. It includes a 25‑megawatt biomass plant on the Polish side, as well as solar panels and heat pumps connected to Lake Berzdorf on the German side.
50,000 tonnes less CO₂ emissions
The biomass plant is already under construction, and the separate heating networks are expected to be interconnected by 2028. By 2030, the remaining components — such as the solar panels and heat pumps — should also be in place.
The municipal authorities of Görlitz and Zgorzelec estimate that this will reduce CO2 emissions by 50,000 tonnes annually, which would be equivalent to removing around 28,000 petrol cars from German and Polish roads.
Also on the Dutch–German border
The German–Polish United Heat project has a budget of €190 million, half of which is financed by the European Union. In the Netherlands, under the name Cross Heat, the south of Limburg is exploring connections with Germany and Belgium for the supply of residual heat.
