
Leveringszekerheid
Zekerheid is een prettig begrip, zeker in onzekere tijden. Naast de verzekeringsbranche en de politiek speelt de term een steeds prominentere rol in de energiesector. Leveringszekerheid is Vensters woord van de maand december. Het had trouwens ook voorzieningszekerheid kunnen zijn.
Tekst: Matthijs Timmers. Beeld: AdobeStock.
Wat betekent dat eigenlijk: leveringszekerheid?
Leveringszekerheid gaat vooral over elektriciteit en over gas. Als consumenten op ieder moment van de dag in voldoende mate kunnen beschikken over elektriciteit en gas, is de leveringszekerheid in orde. Dan voldoen de productie, de opslag én de import samen aan de vraag. En ook belangrijk, de levering ervan door de gasleidingen en het elektriciteitsnet is gegarandeerd.
Wordt leveringszekerheid steeds belangrijker?
Ja. Met name sinds de oorlog in Oekraïne zien landen meer noodzaak om de eigen energievoorziening goed te regelen. In een onrustige wereld met oorlogen en politieke instabiliteit wil Nederland minder afhankelijk zijn van andere landen op het gebied van energie.
Een andere factor is dat er steeds meer duurzame energie wordt opgewekt, zoals zon en wind. Deze vormen van energie zijn uitdagend voor de leveringszekerheid, omdat de zon niet altijd schijnt en het niet continu waait. Er is nog niet voldoende capaciteit om die elektriciteit tijdelijk op te slaan en zodoende een buffer op te bouwen.
Waarin verschilt leveringszekerheid van voorzieningszekerheid?
Het lijkt alsof de termen voor een groot deel voor hetzelfde fenomeen worden gebruikt, al verschillen ze in nuance. Leveringszekerheid gaat meer over de korte termijn, dus over de energielevering van een bepaalde dag. Voorzieningszekerheid betekent de beschikbaarheid van energie op de langere termijn: is er op termijn genoeg gas en elektriciteit voor de vraag ernaar?
Hoe staat het ervoor met de leveringszekerheid en voorzieningszekerheid in ons land?
Goed. Maar er zijn wel zorgen, voor elektriciteit vooral na 2030, stelt netbeheerder TenneT. De verwachting is dat het elektriciteitsgebruik tegen die tijd fors is gestegen. Maar er draaien minder gascentrales die kunnen bijspringen om stroom op te wekken wanneer dat nodig is. In andere woorden: het regelbaar vermogen van de energievoorziening gaat achteruit.
Voor de gasleveringszekerheid doet Nederland een beroep op de gasopslagen. Die worden met aardgas gevuld om de koude winters mee door te komen. Nu het Groningen-gasveld definitief is gesloten, moet meer gas worden geïmporteerd. Dat gebeurt onder meer via de haven van Rotterdam en de speciaal gebouwde terminal in de Eemshaven voor vloeibaar gas. Gas wordt vervolgens opgeslagen in gasbergingen in Nederland. Op het moment van schrijven zitten de bergingen voor meer dan 70% vol. Dat is de vulgraad, al eerder een woord van de maand. Dat is minder dan vorig jaar rond deze tijd, maar naar verwachting ruim voldoende om de winter mee door te komen. Zo gaan we toch met een leveringszeker gevoel de kerstdagen in.

Wat is "Afschakelen"?
Afschakelen was Vensters woord van de maand november. Afschakelen doe je vast zelf tijdens de feestdagen, maar het heeft ook een andere betekenis.