Venster op de ziel

Het bijzondere van de dag zit niet in een geboorteakte van een 45-jarige maar in het feit dat Jules Maigret niet bestaat. Althans, dat het een romanfiguur betreft en niet iemand van vlees en bloed. De Parijse politiecommissaris Maigret is geesteskind van de schrijver Georges Simenon (1903-1989), die zelf bij het opmaken van de akte aanwezig is.

Een goed verhaal

De kranten berichten destijds uitgebreid over die feestelijke dag. Logisch, want de in Luik geboren schrijver is in vele opzichten een fenomeen, net zoals de Franse politiespeurder die hij bedacht. Simenon bracht hem in 103 romans en korte verhalen tot leven. Dat lijkt misschien veel maar het is slechts een kwart van het aantal boeken dat de Belgische auteur schrijft. Niet allemaal even hoogstaand en niet allemaal onder eigen naam (minstens tien verschillende pseudoniemen).

Naar eigen zeggen vindt hij daarnaast nog de tijd om gedurende zijn arbeidzame leven met 10.000 verschillende vrouwen het bed te delen. Georges Simenon houdt van een goed verhaal. En dus staat hij op die dag in 1966 als een trotse vader in Delfzijl bij de onthulling van een standbeeld van zijn fictieve politiecommissaris, die hij tijdens een verblijf in 1929 in Delfzijl voor het eerst op papier zet. Althans volgens Simenon.

Klassieke dilemma

Zes jaar na die feestdag besluit de succesauteur de pen neer te leggen. Wel verschijnen er nog drie autobiografische boeken. Gedicteerd, dus hij houdt woord. Zijn miljoenen lezers smullen ervan. Wie kan immers beter het fenomenale levensverhaal vertellen dan de rasverteller zelf?

Maar het klassieke dilemma van de autobiografie speelt ook hier: geeft het zicht op de waarheid of is het bovenal de eigen waarheid van de autobiograaf? Het heeft zijn belangrijkste biograaf Pierre Assouline, die als enige toegang had tot de persoonlijke archieven, jaren speurwerk gekost om feiten en fictie te ontrafelen. En niet verrassend blijkt de bestsellerauteur zijn fantasie ook bij het schrijven van zijn eigen levensloop gebruikt te hebben.

Noorwegen

Zo komt politiecommissaris Maigret waarschijnlijk helemaal niet uit Delfzijl, ondanks dat formele uittreksel uit de burgerlijke stand. Noorwegen lijkt de echte geboorteplek te zijn. En prototypes van een pijp rokende politiespeurder zijn al eerder te vinden in verhalen die hij onder verschillende pseudoniemen publiceerde.

Het zit Simenon niet in de weg om tijdens de festiviteiten in Delfzijl het vaderlijke middelpunt te zijn. Als successchrijver en autobiograaf kent hij de wetmatigheden van zijn metier: een goed verhaal creëert een eigen waarheid. En bovendien moet je een goed feestje niet willen verstoren met feiten.