Anders kijken: Echo
De spanning in de volgepakte kamer is om te snijden. En dat geldt ook voor de taart die pontificaal midden op tafel staat. Het gaat hier om een feestje dat helemaal van deze tijd is: de gender reveal party. Het aansnijden van de met glazuur bedekte taart zal onthullen of de cake binnenin roze of blauw is. En zo weten familie en vrienden of er een paar maanden later een meisje of jongen verwelkomd zal worden.
Tekst: Rob van 't Wel. Beeld: Getty Images.
Eeuwenlang hebben aanstaande ouders jongens- én meisjesnamen lopen verzinnen omdat alleen de bevalling uitsluitsel gaf. Het is verleden tijd. Met dank aan de techniek die voor een omkering van de praktijk heeft gezorgd. De overgrote meerderheid van de aanstaande ouders weet voor de geboorte al ‘wat het gaat worden’. Of – maar dat moet je er voor de echo dan wel nadrukkelijk bij vertellen – ze willen het juist níet weten. Om ‘ouderwets’ verrast te worden.
Wieg van deze omwenteling
De wieg van deze technologische en maatschappelijke omwenteling staat in het Schotse Glasgow en de vader is Ian Donald. Deze hoogleraar in de gynaecologie en verloskunde publiceerde in juni 1958 samen met twee collega’s een baanbrekend artikel in het toonaangevend medische tijdschrift The Lancet, met daarin de eerste scanfoto van een foetus.
De onderliggende medische techniek komt eenvoudig vertaald neer op ‘kijken met geluid’. Een voor een menselijk oor niet waarneembaar hoog en dus ultrasoon geluid wordt verzonden, kaatst terug en levert, afhankelijk van de tijd ertussen, informatie op, wat in beeld is vast te leggen.
Radar en sonar
Het principe van ultrasoon geluid kent meerdere toepassingen. Radar (in de lucht) en sonar (onderwater) zijn voorbeelden. Pas een kleine honderd jaar geleden zijn er ook medici met behulp van de echotechniek op zoek gegaan naar tumoren (vooral) in de borst, hersenaandoeningen en afwijkingen bij het ongeboren kind. De doorbraak voor die laatste toepassing kwam dus in 1958. Daarna is het snel gegaan. Eerst bij de specialist in het ziekenhuis en vervolgens bij vrijwel iedere verloskundige praktijk. Met dank aan de snelle opkomst van de computer die alle informatie razendsnel weet om te werken tot zichtbare plaatjes.
Zwangerschapsecho's
Dat is natuurlijk vooral van belang om eventuele afwijkingen vroegtijdig te herkennen. Dat is ook het eerste doel van de zwangerschapsecho’s, die tegenwoordig standaard zijn. Het geslacht van het kind, noem het bijvangst, is ergens tussen de 13e en 16e week in de meeste gevallen duidelijk te herkennen. Die wetenschap is mooi meegenomen bij de zoektocht naar een jongens- óf meisjesnaam en voor de passende cakekleur in de taart. En de gasten op het onthullingsfeestje kunnen de juiste kleur romper kopen, natuurlijk.
Vierluik Anders kijken
Dit verhaal maakt deel uit van een vierluik met de titel Anders kijken. Ook verschenen in deze serie:
