SMR

Hoe zit het met kernenergie in Nederland?

Laten we daar eens mee beginnen inderdaad. In Nederland is op dit moment één kerncentrale actief, waar uit uranium elektriciteit wordt opgewekt. Die staat in het Zeeuwse Borssele

. Deze fabriek heeft een vermogen van bijna 500 megawatt (MW) en zorgt voor ongeveer 4%  van de Nederlandse elektriciteitsproductie. In Dodewaard staat nog een kerncentrale, maar die is sinds 1997 niet meer in bedrijf. Verder zijn er in Petten

, Delft

, Almelo en Nieuwdorp nog nucleaire installaties. Die zijn voor onderzoek, de verrijking van uranium, de opslag van nucleair afval en voor de medische sector, bijvoorbeeld voor bestralingen bij kanker.

Nu wil het nieuwe kabinet meer kerncentrales?

Ja, dat is het plan. In het nieuwe coalitieakkoord staat dat er wordt doorgewerkt aan de bouw van ten minste vier kerncentrales. Deze moeten bijdragen aan het halen van de klimaatdoelen: kernenergie heeft ongeveer dezelfde CO₂-uitstoot als zonne- en windenergie, namelijk nagenoeg niets. Het meest concreet zijn de plannen voor twee van de vier centrales; die zouden naast de bestaande centrales in Borssele moeten komen. Andere locaties die worden genoemd zijn Terneuzen, de Tweede Maasvlakte en de Eemshaven.

Wat zijn SMR’s precies?

SMR staat voor Small Modular Reactors. Dit zijn kerncentrales die kleiner van opzet zijn dan een ‘gewone’ kerncentrale. In een fabriek worden deze al in delen in elkaar gezet, vandaar modulair. SMR’s hebben een vermogen van maximaal 400 MW. Dat is een grote SMR. Ook een minicentrale ter grootte van een zeecontainer valt onder de categorie Small Modular Reactors. Het idee is dat ze sneller kunnen worden gebouwd, want voor de constructie van een grote kerncentrale houden beleidsmakers rekening met in ieder geval tien jaar, inclusief het verkrijgen van de vergunningen. Hoeveel korter de bouwduur van z’n compactere variant wordt, is nog niet bekend. Er is nog geen fabriek die dit type reactor produceert. Wel staat in het coalitieakkoord dat er een speciaal programma is dat de ontwikkeling van deze kleine reactoren moet stimuleren. Ook de mensen van de kerncentrale in Borssele zijn voor.

Sneller bouwen dus. Nog andere voordelen?

De SMR’s hebben ook minder ruimte nodig. Ze kunnen dus gemakkelijker vlakbij de afnemer van de elektriciteit worden geplaatst, bijvoorbeeld een fabriek. Zo wordt voorkomen dat elektriciteit lange afstanden moet afleggen, wat files op het elektriciteitsnet veroorzaakt: netcongestie.

En de kosten?

Wat de bouw van een SMR kost, is lastig in te schatten. In het Verenigd Koninkrijk werkt Rolls-Royce aan een eerste serie, die 2,5 miljard euro per stuk gaan kosten. In vergelijking met de grote variant: de Nederlandse overheid houdt rekening met 20 tot 30 miljard euro voor de bouw van twee centrales. Zónder kernenergie zal het hele energiesysteem 1,5 tot 2% meer kosten, onderzocht TNO .

Hoeveel kernenergie moet er in Nederland komen?

Bij een gesprek over kernenergie komt vaak Frankrijk naar voren. Dáár isveel kernenergie: 57 centrales, de meeste van heel Europa, die voor bijna 70%  van de elektriciteitsproductie zorgen. Dit is logisch te verklaren: Frankrijk heeft geen groot gasveld, zoals wij dat in Nederland ontdekten. Of waterkracht, zoals in Noorwegen, door de talrijke rivieren en bergen (de Noren hebben trouwens ook rijke olie- en gasreserves, én olympische winterkampioenen). Het doel van de Nederlandse overheid is dat 3,5 tot 7 GW  van de elektriciteit in 2050 uit kernenergie moet komen. Met de huidige capaciteit van enkel Borssele (400 MW) zullen er dus flink wat SMR’s uit de fabriek moeten rollen.